Zespół zakończył prace rozwojowe i chce uruchomić nowy wyrób. Nie każda faktura opisana jako „prototyp” należy do ulgi na prototyp. Przepisy obejmują określone koszty produkcji próbnej i wprowadzenia na rynek nowego produktu powstałego w wyniku B+R podatnika. Ten materiał pomaga oddzielić etapy projektu i policzyć roczny limit.
Kiedy kończy się projektowanie, a zaczyna produkcja próbna?
Art. 18ea CIT oraz art. 26ga PIT wiążą produkcję próbną z rozruchem technologicznym, który nie wymaga dalszych prac projektowo-konstrukcyjnych lub inżynieryjnych, a służy próbom i testom przed produkcją nowego produktu. Okres biegnie od pierwszego kosztu tego etapu do rozpoczęcia produkcji. Produkt jest rozumiany według ustawy o rachunkowości, z wyłączeniem usług.
Jeśli zespół wciąż zmienia konstrukcję, aby rozwiązać niepewność techniczną, najpierw oceń działalność B+R. Samo wykonanie pierwszej sztuki, demonstratora lub wersji oprogramowania nie rozstrzyga prawa do ulgi na prototyp. Późniejsza rutynowa produkcja seryjna również nie staje się produkcją próbną z powodu używania nowego urządzenia.
Katalog kosztów: zakup aktywa, próby i dopuszczenie produktu
| Obszar ustawowy | Co może wymagać kwalifikacji | Czego nie przyjmować automatycznie |
|---|---|---|
| Produkcja próbna | Cena nabycia lub koszt wytworzenia fabrycznie nowych środków trwałych z grup KŚT 3–6 i 8 niezbędnych do tego etapu | Wszystkie zakupy linii do późniejszej produkcji seryjnej |
| Dostosowanie aktywów | Wydatki na ulepszenie środków trwałych z wskazanych grup w celu dostosowania do prób | Dowolny remont hali lub urządzenia |
| Materiały i surowce | Nabyte wyłącznie w celu produkcji próbnej nowego produktu | Materiały całej fabryki i późniejszej produkcji |
| Wprowadzenie na rynek | Ustawowo wskazane badania, ekspertyzy, certyfikacja, zezwolenia i dokumenty dopuszczające wyrób | Reklama, kampania sprzedażowa i cała obsługa handlowa |
| Pozostałe wskazane badania | Cykl życia produktu oraz system weryfikacji technologii środowiskowych, jeśli spełniają przepis | Każda usługa doradcza nazwana „wdrożeniem” |
Wydatki muszą być faktycznie poniesione w roku podatkowym i spełniać ograniczenia dotyczące zwrotu oraz wcześniejszego odliczenia. VAT pomniejsza koszt na zasadach ustawowych, z przewidzianymi wyjątkami dotyczącymi braku prawa do odliczenia lub zwrotu. Dla aktywów wskazanych w uldze nie kopiuj mechanicznie rozliczenia odpisów z robotyzacji: ten przepis definiuje własną podstawę.
Jak policzyć 30% i ograniczenie do 10% dochodu?
Dodatkowe odliczenie wynosi 30% kwalifikowanych kosztów, ale w roku nie może przekroczyć 10% właściwego dochodu. Dla CIT jest to dochód z przychodów innych niż zyski kapitałowe. Najpierw ustala się prawidłowe koszty i dochód, potem oba limity — nie sam procent faktury.
Fikcyjny przykład: spółka ma 500 tys. zł kwalifikowanych, faktycznie poniesionych kosztów oraz 1 mln zł właściwego dochodu przed dodatkowym odliczeniem. Zakładamy brak refundacji i pozostałych wyłączeń.
| Obliczenie | Wynik |
|---|---|
| 500 000 zł × 30% | 150 000 zł potencjalnego odliczenia |
| 1 000 000 zł × 10% | 100 000 zł limitu w tym roku |
| Odliczenie w rozliczeniu | 100 000 zł |
| Modelowa korzyść przy CIT 19% | 19 000 zł |
| Niewykorzystana część odliczenia | 50 000 zł do dalszej analizy rozliczenia w kolejnych latach |
Przepisy przewidują wykorzystanie niewykorzystanego odliczenia w kolejnych sześciu latach, na ustawowych zasadach. Nie jest to automatyczny zwrot pozostałych 50 tys. zł; dalsze rozliczenie podlega właściwym ograniczeniom. Korzyść w PIT zależy od formy opodatkowania i stawki.
B+R, robotyzacja, dotacja i PSI — rozdziel podstawy
Koszty wcześniejszych prac rozwojowych oceń w B+R, a wskazane późniejsze koszty próbnej produkcji w uldze na prototyp. Nie odliczaj dodatkowo tej samej pozycji od podstawy podatku po raz drugi. Koszty B+R mają odrębny katalog i zasady dowodowe.
Robot użyty przy wdrożeniu może wymagać analizy kilku instrumentów, ale jego cena i odpisy nie stają się dowolnymi podstawami do sumowania ulg. Zobacz różnice B+R i robotyzacji. Przy dotacji ustal zakres zwrotu; przy PSI uwzględnienie kosztu w kalkulacji dochodu zwolnionego. Mapa kosztowa kumulacji pokazuje metodę tej kontroli.
Jak udokumentować przejście od badań do produkcji?
Praktyczna teczka Narvo obejmuje opis rezultatu własnego B+R, decyzję o przejściu do rozruchu, zakres prób, protokoły testów oraz datę rozpoczęcia produkcji. Do kosztów dołącz umowy, faktury, zapłaty, kwalifikację KŚT i dowód niezbędności aktywa do etapu prób. Certyfikację powiąż z konkretnym produktem i podstawą dopuszczenia go do obrotu.
Przykładowy producent opracował nowy zawór, a następnie testuje ustawienia przygotowanego procesu wytwarzania. Jest to wyłącznie model do zebrania danych, nie potwierdzenie kwalifikacji. Jeżeli podczas prób musi jeszcze przeprojektować konstrukcję, trzeba ponownie ustalić rzeczywisty charakter i granice etapów. Jedna etykieta budżetowa „prototyp” tego nie rozstrzyga.
Przed rozliczeniem sprawdź, czy arkusz prowadzi od konkretnego kosztu do właściwego etapu, przepisu, roku i limitu oraz czy zachowuje ślad refundacji. Usługa ulgi na prototyp dotyczy kwalifikacji i dokumentów; Przegląd ulg podatkowych pomoże ustalić, które etapy warto objąć analizą.
Zobacz też: przegląd ulg podatkowych dla firm 2026.
Co pokazać przy ocenie produkcji próbnej?
Zbierz opis nowego produktu, dokumenty prac poprzedzających uruchomienie produkcji i plan prób technologicznych. Wskaż, kiedy zakończyły się prace projektowe, jakie wydatki dotyczą prób oraz jakie dokumenty są potrzebne do dopuszczenia produktu do sprzedaży.
Najpierw ustal właściwy etap i podstawę kosztów. Porównanie ulgi na prototyp i B+R pomaga odróżnić zakresy. Indywidualną ocenę opisuje usługa ulgi na prototyp.



