Analiza / Ulgi podatkowe

Ulga na prototyp czy ulga B+R? Porównanie z przykładem

Ulga B+R obejmuje prace rozwojowe, a ulga na prototyp — produkcję próbną i wprowadzenie nowego produktu na rynek. Porównujemy obie ulgi i pokazujemy, jak mogą następować po sobie przy jednym produkcie.

Najważniejsze w skrócie
  • Ulga B+R dotyczy prac rozwojowych, ulga na prototyp — etapu po ich zakończeniu, przed produkcją seryjną.
  • Ulga B+R pozwala odliczyć do 200% kosztów wynagrodzeń, ulga na prototyp — 30% kosztów, ale nie więcej niż 10% dochodu w roku.
  • Tej samej pozycji kosztowej nie odlicza się w obu ulgach.

Obie ulgi mogą dotyczyć tego samego produktu, ale innego etapu jego powstawania. To materiał informacyjny, nie porada podatkowa — rozliczenie ulgi przygotowuje księgowość lub doradca podatkowy firmy.

Krótko: która ulga do którego etapu?

Ulga B+R (art. 18d ustawy o CIT, art. 26e ustawy o PIT) obejmuje koszty prac badawczo-rozwojowych — twórczych i systematycznych, prowadzących do nowej wiedzy lub nowych rozwiązań. Ulga na prototyp (art. 18ea CIT, art. 26ga PIT) zaczyna się później: obejmuje wskazane koszty produkcji próbnej nowego produktu, który powstał w wyniku B+R podatnika, oraz wprowadzenia go na rynek.

Produkcja próbna to w przepisach rozruch technologiczny, który nie wymaga już dalszych prac projektowo-konstrukcyjnych lub inżynieryjnych i służy próbom przed rozpoczęciem produkcji. Jeśli zespół wciąż zmienia konstrukcję, żeby rozwiązać problem techniczny, to nadal etap B+R.

Porównanie w tabeli

CechaUlga B+RUlga na prototyp
EtapPrace badawczo-rozwojoweProdukcja próbna i wprowadzenie nowego produktu na rynek
PodstawaArt. 18d CIT, art. 26e PITArt. 18ea CIT, art. 26ga PIT
Przykładowe kosztyWynagrodzenia i składki pracowników B+R, materiały, ekspertyzy, amortyzacjaNowe środki trwałe z grup KŚT 3–6 i 8 niezbędne do prób, materiały do produkcji próbnej, badania, certyfikacja, dopuszczenie wyrobu
Wysokość odliczeniaDla firmy bez statusu centrum badawczo-rozwojowego: 200% kosztów wynagrodzeń i składek, 100% pozostałych kosztów kwalifikowanych30% kosztów kwalifikowanych
Limit rocznyOdliczenie nie może przekroczyć dochodu (w CIT — z przychodów innych niż zyski kapitałowe)Nie więcej niż 10% właściwego dochodu w roku
Niewykorzystana częśćRozliczenie w kolejnych sześciu latach, na zasadach ustawowychRozliczenie w kolejnych sześciu latach, na zasadach ustawowych

Przykład: jeden produkt, dwa etapy

Przykład modelowy, nie realizacja klienta. Spółka rozlicza CIT 19% i ma wystarczający dochód. Zakładamy brak zwrotu kosztów z dotacji i brak statusu centrum badawczo-rozwojowego.

Rok 1 — prace rozwojowe. Zespół opracowuje nowy wyrób: 100 000 zł kwalifikowanych wynagrodzeń i 50 000 zł materiałów. Odliczenie B+R wynosi 200% × 100 000 zł + 100% × 50 000 zł = 250 000 zł, a oszczędność podatku 19% × 250 000 zł = 47 500 zł. Ten wynik możesz odtworzyć w kalkulatorze ulgi B+R.

Rok 2 — produkcja próbna. Spółka ponosi 500 000 zł kwalifikowanych kosztów produkcji próbnej i certyfikacji, a jej dochód wynosi 1 000 000 zł.

ObliczenieWynik
30% × 500 000 zł150 000 zł potencjalnego odliczenia
Limit: 10% × 1 000 000 zł100 000 zł
Odliczenie w roku 2100 000 zł
Korzyść przy CIT 19%19 000 zł
Niewykorzystana część50 000 zł do rozliczenia w kolejnych latach na zasadach ustawowych

Ten sam koszt — np. materiał zużyty w pracach rozwojowych — nie może być odliczony w obu ulgach. Granicę między etapami warto zapisać w dokumentacji projektu: datę zakończenia prac projektowych i rozpoczęcia prób.

Jak udokumentować przejście z B+R do prototypu

  • opis rezultatu prac rozwojowych i decyzja o przejściu do produkcji próbnej,
  • zakres i protokoły prób, data rozpoczęcia produkcji,
  • faktury i zapłaty przypisane do etapu, kwalifikacja środków trwałych do grup KŚT,
  • ewidencja czasu pracy B+R prowadzona od początku projektu.

Więcej o każdej uldze: ulga na prototyp — koszty produkcji próbnej oraz koszty kwalifikowane w uldze B+R.

Pytania i odpowiedzi

Czy można skorzystać z ulgi B+R i ulgi na prototyp przy tym samym produkcie?

Tak, jeśli dotyczą różnych etapów i różnych kosztów: prace rozwojowe rozlicza się w uldze B+R, a wskazane koszty produkcji próbnej i wprowadzenia produktu na rynek — w uldze na prototyp. Tej samej pozycji nie odlicza się dwa razy.

Ile wynosi ulga na prototyp?

30% kosztów kwalifikowanych, ale w roku nie więcej niż 10% właściwego dochodu. Niewykorzystaną część można rozliczać w kolejnych sześciu latach na zasadach ustawowych.

Kiedy kończy się etap B+R, a zaczyna produkcja próbna?

Produkcja próbna to rozruch technologiczny, który nie wymaga już dalszych prac projektowo-konstrukcyjnych lub inżynieryjnych i służy próbom przed produkcją. Dopóki zespół rozwiązuje problemy techniczne przez zmiany konstrukcji, trwa etap B+R.

Źródła