Wiedza / Słownik pojęć
Słownik pojęć finansowania inwestycji.
Krótkie, precyzyjne definicje pojęć, które pojawiają się w regulaminach naborów, decyzjach o wsparciu i przepisach podatkowych.
Indeks skrótów: FENG, PARP, BGK, PSI i inne
Brak pojęcia o tej nazwie. Przeszukaj całą bazę wiedzy.
A
B
- BGK
Bank Gospodarstwa Krajowego — instytucja prowadząca m.in. Kredyt Ekologiczny, gwarancje dla firm i część instrumentów finansowych FENG.
- Biznesplan inwestycji
Dokument, który pozwala prześledzić drogę od nakładów do gotówki na spłatę finansowania; bank ocenia jego spójność z ofertami, harmonogramem i prognozami.
C
D
- Decyzja o wsparciu
Decyzja administracyjna uprawniająca do zwolnienia z podatku dochodowego w Polskiej Strefie Inwestycji.
- Dochód zwolniony w PSI
Dochód z realizacji nowej inwestycji na terenie określonym w decyzji o wsparciu, który korzysta ze zwolnienia z CIT lub PIT; wymaga ewidencji.
- DSCR
DSCR to wskaźnik pokrycia obsługi długu: przepływy dostępne na spłatę podzielone przez raty kapitałowe i odsetki z tego samego okresu.
- Działalność B+R
Twórcza działalność obejmująca badania naukowe lub prace rozwojowe, prowadzona systematycznie w celu zwiększania zasobów wiedzy i nowych zastosowań.
E
- EDIH
Europejskie Centrum Innowacji Cyfrowych — punkt wsparcia dla firm wdrażających cyfryzację, z usługami audytu, testów i szkoleń.
- Efekt zachęty
Wymóg, aby pomoc publiczna wpływała na decyzję inwestora — w praktyce: prace nie mogą rozpocząć się przed złożeniem wniosku.
- EUREKA
Program międzynarodowych projektów B+R z partnerem zagranicznym, ukierunkowanych na zastosowanie rynkowe; w Polsce nabory prowadzi NCBR.
- Ewidencja kosztów B+R
Wyodrębnienie kosztów B+R w ewidencji rachunkowej (CIT), a w PIT w KPiR albo księgach rachunkowych — warunek skorzystania z ulgi.
F
- FENG
Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027 — krajowy program wsparcia przedsiębiorców: B+R, innowacje, efektywność energetyczna.
- Finansowanie pomostowe
Finansowanie przejściowej luki między zapłatą za inwestycję a wpływem refundacji lub transzy dotacji; nie zastępuje wkładu własnego.
G
H
I
- Intensywność pomocy publicznej
Maksymalny udział wsparcia w kosztach kwalifikowalnych projektu, wyrażony w procentach — zależny od regionu, wielkości firmy i rodzaju pomocy.
- Inwestycja odtworzeniowa
Wymiana zużytych aktywów bez zmiany zakładu czy procesu; nie spełnia definicji nowej inwestycji i jest wyłączona z PSI.
- IP Box
Preferencyjna stawka 5% podatku dochodowego od dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wytworzonych w ramach B+R.
- IRR (wewnętrzna stopa zwrotu)
Stopa dyskontowa, przy której NPV projektu wynosi zero; przy kilku zmianach znaku przepływów może mieć wiele wartości albo żadnej.
K
- Karencja kapitału
Okres od wypłaty pożyczki lub kredytu, w którym firma nie spłaca rat kapitałowych; nie oznacza braku wszystkich płatności.
- Konsorcjum badawczo-rozwojowe
Współpraca kilku podmiotów realizujących wspólny projekt B+R; w konkursie NCBR Ścieżka SMART liderem musi być przedsiębiorstwo.
- Korekta finansowa
Pomniejszenie dofinansowania lub obowiązek jego zwrotu w związku z nieprawidłowością w projekcie.
- Koszty kwalifikowane (kwalifikowalne)
Koszty kwalifikowane, czyli kwalifikowalne: wydatki, które zgodnie z zasadami programu mogą zostać objęte wsparciem i rozliczone w projekcie.
- Krajowy Plan Odbudowy (KPO)
Program odbudowy finansowany z funduszy UE; dla przedsiębiorców PARP prowadził nabory (m.in. Zielona firma, HoReCa), które mają status zakończonych.
- Kredyt Ekologiczny
Kredyt inwestycyjny banku komercyjnego z premią ekologiczną ze środków FENG, która spłaca część kredytu; wymaga min. 30% oszczędności energii pierwotnej.
- Kryteria jakościowe PSI
Punktowane kryteria z załącznika do rozporządzenia PSI: zwykle co najmniej 6 punktów, w tym po min. 1 z rozwoju gospodarczego i społecznego.
- Kryteria wyboru projektów
Załącznik do regulaminu naboru, który określa, czy projekt przejdzie ocenę i ile punktów może otrzymać; różni się między konkursami.
- Kumulacja pomocy publicznej
Łączenie różnych form wsparcia na te same koszty — dopuszczalne do wysokości najwyższej dopuszczalnej intensywności pomocy.
- Kwalifikowane IP
Prawo własności intelektualnej wytworzone w ramach działalności B+R, którego dochody mogą korzystać ze stawki 5% w IP Box.
L
M
- Mapa pomocy regionalnej
Przepisy określające maksymalną intensywność regionalnej pomocy inwestycyjnej dla poszczególnych obszarów Polski.
- Minimalne nakłady PSI
Wymagane koszty kwalifikowane nowej inwestycji (kryterium ilościowe z § 4 rozporządzenia PSI); próg zależy od lokalizacji, nie jest limitem zwolnienia.
N
- NCBR
Narodowe Centrum Badań i Rozwoju — instytucja prowadząca m.in. nabory Ścieżki SMART dla konsorcjów oraz międzynarodowe konkursy B+R.
- Nowa inwestycja
Inwestycja w aktywa, która tworzy nowy zakład, zwiększa zdolności produkcyjne albo zmienia produkt lub proces.
- NPV (wartość bieżąca netto)
Suma zdyskontowanych przepływów pieniężnych projektu, łącznie z nakładem początkowym; pokazuje, czy inwestycja tworzy wartość przy danej stopie.
O
- Okres kwalifikowalności
Czas, w którym wydatki mogą być uznane za kwalifikowalne; wynika z dokumentacji naboru i umowy, ale nie zastępuje oceny efektu zachęty.
- Okres zwrotu
Czas, po którym skumulowane przepływy pieniężne projektu po raz pierwszy pokrywają nakład; nie uwzględnia przepływów po tym momencie.
- Oprocentowanie preferencyjne
Oprocentowanie niższe od rynkowego dzięki wsparciu publicznemu; w programach pożyczkowych bywa pomocą de minimis lub pomocą publiczną.
P
- PARP
Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości — instytucja prowadząca m.in. nabory FENG dla MŚP, pożyczki i programy wsparcia cyfryzacji.
- Partner finansujący
Instytucja, która w programie pożyczkowym prowadzonym przez inny podmiot przyjmuje wnioski, ocenia je i wypłaca środki.
- Polska Strefa Inwestycji (PSI)
Instrument wsparcia nowych inwestycji: decyzja o wsparciu daje zwolnienie z podatku dochodowego od dochodu z nowej inwestycji, w granicach limitu pomocy.
- Pomoc de minimis
Pomoc publiczna o niewielkiej wartości — do 300 tys. euro w okresie trzech lat — zwolniona z obowiązku notyfikacji Komisji Europejskiej.
- Pomoc publiczna
Wsparcie ze środków publicznych, które daje przedsiębiorcy korzyść ekonomiczną i może wpływać na konkurencję — dopuszczalne tylko na określonych zasadach.
- Prace rozwojowe (B+R)
Nabywanie i wykorzystywanie wiedzy do projektowania nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów i usług.
- Premia ekologiczna
Dofinansowanie ze środków FENG, które spłaca część kredytu inwestycyjnego udzielonego przez bank komercyjny.
- Produkcja próbna
Rozruch technologiczny po zakończeniu prac projektowych, służący próbom przed produkcją nowego produktu; jej koszty mogą objąć ulgę na prototyp.
- Promesa kredytowa
Dokument banku potwierdzający gotowość udzielenia kredytu na wskazany projekt, najczęściej na warunkach, które trzeba spełnić.
- Przedsiębiorstwo partnerskie
Relacja badana przy statusie MŚP, gdy nie ma powiązania: co najmniej 25% kapitału lub praw głosu może tworzyć partnerstwo i wpływać na dane do oceny.
- Przedsiębiorstwo powiązane
Podmiot, z którym firma tworzy jedno przedsiębiorstwo do celów statusu MŚP (np. przez większość głosów lub dominujący wpływ); jego dane dolicza się do oceny.
R
- Refundacja, zaliczka i transza
Sposoby wypłaty dofinansowania: refundacja po poniesieniu wydatku, zaliczka przed wydatkiem; transza to część płatności, zaliczkowa lub refundacyjna.
- Regionalna pomoc inwestycyjna
Regionalna pomoc inwestycyjna wspiera inwestycję spełniającą właściwe warunki; pułap zależy m.in. od miejsca, wielkości firmy i kosztów.
- Regulamin naboru
Dokument z załącznikami, który rozstrzyga o ocenie projektu w konkretnym konkursie: kryteria, koszty kwalifikowalne, wzór umowy i instrukcję wniosku.
- Rozeznanie rynku
Udokumentowane sprawdzenie cen (oferty, cenniki, analizy), na którym opiera się budżet projektu; zawyżony lub zaniżony budżet szkodzi ocenie.
S
Ś
T
U
- Ulga B+R
Dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania części kosztów prac badawczo-rozwojowych, poza zaliczeniem ich do kosztów uzyskania przychodów.
- Ulga na ekspansję
Odliczenie części kosztów promocji i sprzedaży własnych wyrobów, do 1 mln zł rocznie; rządowy projekt UD461 uchyla ją od 2027 r. (stan na 25.10.2026).
- Ulga na prototyp
Dodatkowe odliczenie 30% kosztów produkcji próbnej i wprowadzenia na rynek nowego produktu powstałego w wyniku B+R, do 10% dochodu w roku.
- Ulga na robotyzację
Dodatkowe odliczenie do 50% kosztów poniesionych na robotyzację; kosztem kwalifikowanym są odpisy amortyzacyjne.
W
- Wartość końcowa
Wartość przepływów projektu po okresie prognozy, ujmowana osobno w NPV; nie jest automatycznie ceną, za którą da się sprzedać aktywa.
- Wkład własny
Część kosztów projektu finansowana przez przedsiębiorcę — ze środków własnych lub z finansowania zewnętrznego bez pomocy publicznej.
- Wniosek o płatność
Dokument, w którym beneficjent rozlicza wydatki i postęp projektu oraz wnioskuje o wypłatę dofinansowania.
- Wskaźnik nexus
Wskaźnik w IP Box, który premiuje prace B+R prowadzone samodzielnie przez podatnika przy ustalaniu kwalifikowanego dochodu.
Z
- Zabezpieczenie kredytu
Prawo banku do odzyskania należności, np. hipoteka, zastaw lub gwarancja; rodzaj i zakres zabezpieczeń określa umowa finansowania.
- Zasada 80/20 w PSI
Warunek, przy którym koszty wytwarzania energii na potrzeby własne mogą być kosztem kwalifikowanym w PSI: sprzedaż najwyżej 20% planowanej energii.
- Zasada konkurencyjności
Procedura wyboru wykonawców w projektach unijnych, zapewniająca przejrzystość i równe traktowanie oferentów.
