Firma, która prowadzi prace badawczo-rozwojowe, ma dwa różne kanały wsparcia: dotację w konkursie, taką jak Ścieżka SMART, i odliczenie podatkowe, czyli ulgę B+R. Nie są to warianty tego samego instrumentu. Jeden daje pieniądze po wygraniu konkursu, drugi zmniejsza podstawę opodatkowania w zeznaniu. Poniżej zestawiamy je według ustaleń z naszych analiz zweryfikowanych 8 października (Ścieżka SMART) i 10 października 2026 r. (ulga B+R).
Porównanie w skrócie
Dotyczy rundy Ścieżki SMART PARP 3/2026 dla pojedynczych MŚP (konkurs NCBR dla konsorcjów ma odrębne zasady) oraz ulgi B+R dla podatnika bez statusu centrum badawczo-rozwojowego.
| Kryterium | Ścieżka SMART (PARP, runda 3/2026) | Ulga B+R |
|---|---|---|
| Rodzaj wsparcia | Dotacja na projekt B+R, przyznawana w konkursie | Dodatkowe odliczenie od podstawy opodatkowania; nie dotacja ani zwrot kosztów |
| Podstawa | Ogłoszenie i regulamin PARP | Ustawy o CIT (art. 18d) i o PIT (art. 26e) |
| Kto | Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa w Polsce | Podatnicy CIT oraz PIT na skali lub podatku liniowym; ulga nie dotyczy ryczałtu |
| Skala | Minimalne koszty kwalifikowalne prac B+R: 3 mln zł; maksymalna pomoc na projekt: 50 mln zł; maksima 80% dla badań przemysłowych i 60% dla eksperymentalnych prac rozwojowych, nieprzysługujące automatycznie | 200% kwalifikowanych kosztów osobowych i 100% pozostałych kosztów z katalogu ustawy |
| Termin | Wnioski od 29 października do 29 grudnia 2026 r., w ostatnim dniu do godz. 16:00 | Brak naboru; rozliczenie w zeznaniu rocznym |
| Ocena | Kryteria wyboru projektów, ocena w dwóch etapach | Brak konkursu; kwalifikację prac i kosztów ustala podatnik, dokumentując ją w ewidencji |
| Dokumenty | Wniosek, model finansowy, załączniki zależne od projektu | Wyodrębniona ewidencja kosztów B+R, ewidencja czasu pracy, załącznik CIT/BR lub PIT/BR |
| Główne ryzyko | Brak dofinansowania po ocenie projektu | Zakwestionowanie, że prace są działalnością B+R lub że koszt jest kwalifikowany |
Odliczenie zmniejsza podstawę opodatkowania, więc oszczędność podatku to inna kwota niż odliczenie. Przykład liczbowy znajdziesz w poradniku jak rozliczyć ulgę B+R oraz w kalkulatorze ulgi B+R.
Co mają wspólnego
Oba instrumenty wymagają, aby firma wykazała rzeczywiste prace badawczo-rozwojowe. Rutynowe zmiany i zakup gotowej technologii nie zastępują ich ani w konkursie SMART, ani w uldze. Oba wymagają też dokumentacji: opisu problemu technicznego, planu prób i wydzielenia kosztów. Dobrze prowadzona dokumentacja i ewidencja B+R pomaga w obu przypadkach.
Kwalifikacja do jednego instrumentu nie przesądza o drugim. Artykuł o Ścieżce SMART zaznacza, że ocena kwalifikacji do ulgi B+R jest odrębną oceną podatkową i nie zastępuje kryteriów konkursu, a praktyczne granice B+R trzeba ocenić niezależnie.
Jak nie policzyć tego samego kosztu dwa razy
Koszty zwrócone w ramach dotacji należy wyłączyć z kosztów, od których odlicza się ulgę. Nie wolno więc zakładać, że ten sam wydatek da zarówno refundację, jak i pełne odliczenie. Dlatego już przy budowaniu budżetu w SMART zaplanuj, które koszty trafią do wniosku, a które pozostaną poza dotacją i będą mogły wejść do ulgi. Zasady przypisywania kosztów opisuje artykuł o kumulacji dotacji i PSI; budżet SMART opisuje poradnik o kosztach kwalifikowanych w Ścieżce SMART, a katalog kosztów ulgi — koszty kwalifikowane B+R.
Scenariusz ilustracyjny: ten sam wydatek w dotacji i w uldze
Założenia hipotetyczne: 100 000 zł kwalifikowanych wynagrodzeń w projekcie B+R, podatnik CIT bez statusu centrum badawczo-rozwojowego, stawka 19% i dochód wystarczający na pełne odliczenie. Dla porównania przyjmijmy, że dotacja zwraca 70% tych kosztów; to założenie ilustracyjne, a nie prognoza intensywności, bo ta zależy od zadania, wydatku, wielkości firmy i lokalizacji.
- Bez dotacji: odliczenie wynosi 200% × 100 000 zł = 200 000 zł, a oszczędność CIT 19% × 200 000 zł = 38 000 zł.
- Z dotacją zwracającą 70%: do ulgi zostaje 30 000 zł, odliczenie wynosi 60 000 zł, a oszczędność CIT 11 400 zł. Zwrócone 70 000 zł nie wchodzi do kosztów podlegających odliczeniu.
Czego scenariusz nie uwzględnia: wyniku konkursu, kumulacji pomocy, ulgi w PIT, statusu centrum badawczo-rozwojowego, ograniczeń wynikających z dochodu ani kwalifikacji konkretnych kosztów. Własny wariant policzysz w kalkulatorze ulgi B+R.
Pytania przed decyzją
- Czy prace to rzeczywiście B+R? Jeśli nie, żaden z instrumentów nie jest właściwy. Zacznij od oceny charakteru prac.
- Czy projekt osiąga próg konkursu? Minimalne koszty kwalifikowalne B+R wynoszą 3 mln zł. Mniejsze projekty nie spełniają tego warunku, ale ulga nie ma takiego progu kwotowego.
- Czy firma ma dochód do odliczenia? Przy stracie lub niskim dochodzie niewykorzystana część ulgi może być rozliczona w kolejnych latach; zasady opisuje artykuł o niewykorzystanej uldze B+R.
- Czy firma może poczekać na wynik konkursu? SMART wymaga złożenia wniosku w terminie, a w konkursie obowiązuje efekt zachęty, czyli ostrożność przed zaciągnięciem zobowiązań. Ulga rozlicza się po poniesieniu kosztów, w zeznaniu.
- Jak sfinansować pracę do czasu płatności? Dotację wypłaca się zgodnie z harmonogramem umowy, więc zaplanuj płynność; patrz harmonogram finansowania.
Co dalej
Pełne warunki rundy SMART opisuje artykuł o Ścieżce SMART dla MŚP, a pierwsze kroki w uldze — przewodnik po uldze B+R. Zakres usług: Ścieżka SMART i ulga B+R. Jeśli porównujesz też pożyczki, zobacz Dotacja czy pożyczka. Artykuł ma charakter informacyjny, nie jest poradą podatkową ani zapewnieniem kwalifikacji do konkursu.



