Analiza / Polska Strefa Inwestycji

Minimalne nakłady PSI: jak ustalić próg dla firmy i lokalizacji

Próg PSI liczy się od kosztów kwalifikowanych. Najpierw ustal bazę dla terenu inwestycji, następnie status firmy i właściwe obniżenia — osobno od wartości zwolnienia.

Co właściwie oznacza minimalny próg PSI

Minimalne nakłady PSI to wymagane koszty kwalifikowane nowej inwestycji, do których poniesienia przedsiębiorca zobowiązuje się we wniosku i decyzji. Nie jest to dowolny budżet projektu. Zakup, który nie spełnia warunków kwalifikowalności, nie pomoże wypełnić progu tylko dlatego, że firma za niego zapłaciła.

Rozdziel pięć wartości: budżet całej inwestycji, kwalifikowane koszty, minimalny próg wejścia, dopuszczalny limit pomocy i faktycznie wykorzystane zwolnienie podatkowe. Próg PSI ≠ limit zwolnienia. Intensywność pomocy służy do wyznaczenia limitu, a wykorzystanie zwolnienia wymaga dochodu objętego decyzją i spełnienia jej warunków. Nie otrzymujesz przelewu równego minimalnym nakładom.

Ten materiał prowadzi przez kryterium ilościowe z § 4 rozporządzenia PSI. Pełną ocenę inwestycji opisuje Polska Strefa Inwestycji, a zakres zobowiązań — decyzja o wsparciu.

Od czego zależy kryterium ilościowe

Najpierw ustala się bazę dla lokalizacji. Dopiero do niej stosuje się właściwe obniżenia. Poniższa tabela pokazuje § 4 ust. 2 — relację stopy bezrobocia w powiecie do przeciętnej stopy w kraju, nie sam procent bezrobocia w powiecie.

Relacja powiat / krajBazowy próg kosztów kwalifikowanych
Do 60% włącznie100 mln zł
Powyżej 60%, do 100% włącznie80 mln zł
Powyżej 100%, do 130% włącznie60 mln zł
Powyżej 130%, do 160% włącznie40 mln zł
Powyżej 160%, do 200% włącznie20 mln zł
Powyżej 200%, do 250% włącznie15 mln zł
Powyżej 250%10 mln zł

Granice mają znaczenie: dokładnie 130% należy do przedziału 60 mln zł, a nie 40 mln zł. Nie zaokrąglaj ilorazu tak, aby przenieść inwestycję do innego przedziału.

Preferowana lokalizacja może zmienić bazę

§ 4 ust. 4 przewiduje bazę 10 mln zł niezależnie od bezrobocia, jeżeli większa część terenu inwestycji leży w lokalizacji objętej przepisem. Obejmuje on miasta z tabeli nr 3 załącznika nr 1, gminę zawierającą takie miasto oraz wskazane w przepisie gminy sąsiadujące.

Od 11 lipca 2025 r. obowiązuje również rozszerzenie na Suwałki i inne gminy w powiatach wymienionych w nowelizacji: augustowskim, bartoszyckim, bialskim, białostockim, bieszczadzkim, braniewskim, chełmskim, gołdapskim, hajnowskim, hrubieszowskim, jarosławskim, kętrzyńskim, lubaczowskim, przemyskim, sejneńskim, siemiatyckim, sokólskim, suwalskim, tomaszowskim, węgorzewskim i włodawskim.

Nie wystarczy adres biura w preferowanej gminie. Sprawdza się teren, na którym ma być realizowana inwestycja, i jego położenie. Przy kilku działkach zestawienie powierzchni i granic wymaga osobnej weryfikacji. Źródłem rozszerzenia jest Dz.U. 2025 poz. 833 — sam tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 108 go jeszcze nie zawiera.

Jak ustalić dane dla konkretnej lokalizacji

Zbierz adres inwestycji, numery działek, gminę oraz powiat. Dla miasta na prawach powiatu użyj danych tego miasta, a nie otaczającego powiatu ziemskiego. Sprawdź równolegle preferencję lokalizacyjną: może ona zastąpić bazę z tabeli bezrobocia.

Zgodnie z § 4 ust. 3 właściwe są dane ogłoszone obwieszczeniem Prezesa GUS, aktualne na dzień złożenia wniosku. Miesięczny komunikat o rynku pracy nie jest zamiennikiem tego obwieszczenia.

Na dzień weryfikacji, 5 października 2026 r., wykorzystujemy obwieszczenie z 17 grudnia 2025 r., M.P. 2025 poz. 1286, opisujące stan na 30 czerwca 2025 r. Stopa krajowa wynosi w nim 5,1%. Przed faktycznym wnioskiem sprawdź, czy opublikowano kolejne właściwe obwieszczenie. Data danych i data ich ogłoszenia to dwie różne rzeczy.

Praktyczna metoda Narvo: zapisz w karcie kalkulacji lokalizację, źródło, datę danych, datę planowanego wniosku, iloraz powiat/kraj oraz podstawę każdej preferencji. Nie jest to dodatkowy ustawowy formularz — pozwala odtworzyć wynik, gdy zmieniają się dane lub projekt.

Jak status przedsiębiorstwa wpływa na próg

§ 4 ust. 5 przewiduje następujące obniżenia. Procent obniżenia i procent pozostały do poniesienia to różne wartości.

WariantObniżenie bazyCzęść bazy pozostała do poniesieniaWarunek
Mikroprzedsiębiorca98%2%Status według załącznika I do GBER
Mały przedsiębiorca95%5%Status według załącznika I do GBER
Średni przedsiębiorca — wariant ogólny90%10%Status według załącznika I do GBER
Duży przedsiębiorca — wariant ogólnyBrak obniżenia z tytułu wielkości100%Sprawdź odrębne preferencje
Duży lub średni przedsiębiorca — wskazane usługi95%5%Główna działalność w DOW musi należeć do katalogu § 4 ust. 5 pkt 1

Preferencja usługowa dotyczy konkretnych pozycji PKWiU i ich wyłączeń. Nie jest ogólną ulgą dla każdej działalności usługowej, IT lub B+R. Nie mnoży się jej przez ogólne obniżenie dla średniego przedsiębiorcy: to alternatywny wariant z przepisu.

Dodatkowe obniżenie o 50% dotyczy inwestycji opisanych w § 4 ust. 5 pkt 5: zwiększenia zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacji o produkty wcześniej nieprodukowane lub zasadniczej zmiany procesu produkcyjnego. Podstawą jest kwota już ustalona zgodnie z właściwymi wcześniejszymi punktami. Sama wymiana zużytej maszyny nie dowodzi spełnienia tych przesłanek.

Status MŚP w grupie wyjaśnia test relacji i agregację danych. Nie określaj wielkości firmy z liczby osób w jednej spółce. Relacje partnerskie i powiązania mogą zmienić dane do oceny statusu; wówczas kalkulację trzeba wykonać ponownie dla poprawnej kategorii.

Przykład dwóch lokalizacji i dwóch przedsiębiorstw

Przykład modelowy, nie dane klientów ani rzeczywistych powiatów. Zakładamy stopę krajową 5,1% ze wskazanego obwieszczenia; stopy dla dwóch anonimowych lokalizacji są przyjęte wyłącznie do pokazania działania wzoru. Obie lokalizacje pozostają poza preferencją § 4 ust. 4. Firma A jest małym przedsiębiorcą, firma B — średnim; statusy zakładamy po weryfikacji grupy. Obie budują nowy zakład przemysłowy, bez preferencji usługowej i bez dodatkowego obniżenia za reinwestycję.

KrokLokalizacja XLokalizacja Y
Przyjęte modelowo bezrobocie powiatu2,55%7,65%
Relacja do kraju2,55 / 5,1 = 50%7,65 / 5,1 = 150%
Baza z § 4 ust. 2100 mln zł40 mln zł
Firma A: mała, pozostaje 5% bazy5 mln zł2 mln zł
Firma B: średnia, pozostaje 10% bazy10 mln zł4 mln zł

Jeśli kwalifikowane koszty wynoszą modelowo 3 mln zł, firma A spełnia sam próg ilościowy w Y, lecz nie w X. Firma B nie spełnia go w żadnym wariancie. To nie oznacza automatycznej odmowy lub przyznania DOW: nadal trzeba ocenić działalność, nową inwestycję, kryteria jakościowe, efekt zachęty oraz pozostałe warunki.

Jeżeli projekt zamiast nowego zakładu spełnia warunki dodatkowego obniżenia o 50%, modelowy próg firmy B w Y spada z 4 do 2 mln zł. Zmiana wynika z charakteru inwestycji, nie z przemianowania projektu w prezentacji. Musi odpowiadać rzeczywistemu zakresowi.

Żaden z wyników nie wyznacza tu wartości zwolnienia. Do tego potrzebne są oddzielnie właściwa intensywność, podstawa kosztowa, dyskontowanie, kumulacja i prognoza dochodu objętego DOW.

Co przygotować do weryfikacji progu

  • Lokalizacja inwestycji i powierzchnie działek, nie tylko siedziba spółki.
  • Właściwe obwieszczenie GUS oraz wybrany wiersz dla powiatu.
  • Podstawa preferencji lokalizacyjnej, jeśli ma zastosowanie.
  • Status przedsiębiorstwa po uwzględnieniu relacji w grupie.
  • PKWiU działalności objętej inwestycją oraz opis jej zakresu.
  • Uzasadnienie rodzaju nowej inwestycji i ewentualnego dodatkowego obniżenia.
  • Budżet rozdzielający koszty kwalifikowane od pozostałych wydatków.
  • Weryfikacja pozostałych warunków przed zobowiązaniem wobec dostawcy.

Kwalifikator PSI pomaga zebrać dane i wykonać wstępne sprawdzenie. Wynik wymaga potwierdzenia szczególnych preferencji, kwalifikowalności kosztów i zobowiązań projektu; narzędzie nie zastępuje decyzji instytucji.

Jeżeli od progu zależy wybór lokalizacji lub zakres inwestycji, Ocena kwalifikacji do PSI pozwala uporządkować warunki projektu przed przygotowaniem wniosku.

Obok kalkulacji nakładów sprawdź kryteria jakościowe i ich dokumentowanie oraz definicję nowej inwestycji. Spełnienie progu kwotowego nie zastępuje tych ocen.

Zobacz też: mapa pomocy regionalnej w planowaniu inwestycji; przewodnik PSI dla inwestora.

Pytania i odpowiedzi

Czy budżet inwestycji równy progowi wystarczy?

Nie, próg dotyczy kosztów kwalifikowanych. Wydatki poza katalogiem i warunkami PSI nie wypełniają go; trzeba również spełnić pozostałe warunki wsparcia.

Czy bierze się bezrobocie z najnowszego miesięcznego komunikatu?

Nie. § 4 ust. 3 odwołuje się do danych ogłoszonych właściwym obwieszczeniem Prezesa GUS, aktualnych na dzień wniosku.

Czy średni przedsiębiorca ponosi 90% bazy?

W wariancie ogólnym baza jest obniżana o 90%, więc pozostaje 10%. Osobno sprawdza się preferencję określonych usług i charakter inwestycji.

Czy minimalne nakłady są kwotą ulgi podatkowej?

Nie. To kryterium wejścia. Limit pomocy i wykorzystane zwolnienie oblicza się osobno, z uwzględnieniem m.in. kosztów, intensywności, kumulacji, dyskontowania i dochodu objętego decyzją.

Źródła