Analiza / Polska Strefa Inwestycji

Kryteria jakościowe PSI: punktacja i zobowiązania

Punktacja zależy od lokalizacji i właściwej tabeli. Wybrane kryteria muszą odpowiadać realnemu projektowi oraz obowiązkom, które firma może udokumentować.

Punkt we wniosku oznacza zobowiązanie po decyzji

Kryteria jakościowe PSI trzeba dobrać do inwestycji, którą firma rzeczywiście może zrealizować i udokumentować. Wybór kryterium jest przyszłym zobowiązaniem, nie tylko sposobem zdobycia punktu. Oświadczenie we wniosku może być podstawą oceny przed wydaniem decyzji, ale spełnienie warunków wraca podczas realizacji i kontroli.

Stan prawny zweryfikowany 6 października 2026 r.: rozporządzenie PSI, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 108, z nowelizacją Dz.U. 2025 poz. 833. Ten materiał wyjaśnia kryteria jakościowe z § 3 i załącznika nr 1. Minimalne nakłady PSI dotyczą oddzielnego kryterium ilościowego, a koszty kwalifikowane PSI — podstawy kosztowej. Większy budżet nie zastępuje brakujących punktów. Najpierw sprawdź również definicję nowej inwestycji, aby nie liczyć punktów dla zakresu wyłączonego z PSI.

Ile punktów potrzeba i które tabele stosować

§ 3 ust. 2 przewiduje zasadniczo co najmniej 6 punktów. Dla terenów o maksymalnej intensywności pomocy regionalnej 40% próg wynosi 5 punktów, a przy 50% — 4 punkty. Lokalizację i właściwą intensywność trzeba ustalić według obowiązujących przepisów o mapie pomocy regionalnej. Nie przypisuj progu na podstawie nominalnego procentu wsparcia podwyższonego dla MŚP.

W każdym wariancie trzeba uzyskać co najmniej jeden punkt w każdym z dwóch kryteriów: zrównoważonego rozwoju gospodarczego i zrównoważonego rozwoju społecznego. Nie oznacza to obowiązku spełnienia każdej pozycji w tabeli. Suma punktów wyłącznie z jednej grupy nie wystarcza.

Załącznik nr 1 rozróżnia tabelę nr 1 dla sektora usług i tabelę nr 2 dla sektora przemysłowego. Pozycje dotyczące miejsc pracy nie są identyczne: w usługach chodzi o wysokopłatne miejsca pracy i stabilne zatrudnienie, a w przemyśle o wyspecjalizowane miejsca pracy i stabilne zatrudnienie. Przynależność do Krajowego Klastra Kluczowego występuje w tabeli przemysłowej. Nie przenoś punktacji między sektorami ani nie traktuj obu pozycji zatrudnieniowych jako dwóch punktów za tę samą inwestycję.

Aktualny katalog należy odczytać z całego załącznika. Poniższa macierz przedstawia wybrane pozycje i ich logikę, a nie zamknięty uniwersalny kalkulator punktów. Nie sprowadzamy obecnego katalogu do hasła „10 możliwych punktów”.

Kryterium, dowód i obowiązek

Kolumny o dokumentach przed wnioskiem i ryzykach zawierają praktyczne przykłady Narvo. Formalny sposób spełnienia i weryfikacji określa załącznik nr 1; konkretna teczka dowodowa musi odpowiadać wybranej pozycji oraz decyzji.

KryteriumCo oznaczaJaki dowód przygotować przed wnioskiemCo trzeba utrzymać lub wykazaćRyzyko podczas realizacji
Sektor strategiczny lub inteligentna specjalizacja — gospodarczeZgodność działalności z katalogiem lub właściwą specjalizacjąOpis działalności, właściwe PKWiU, podstawa specjalizacjiDziałalność zgodną z zadeklarowanym zakresem według weryfikacji tabeliSam opis marketingowy bez zgodności klasyfikacji
Status MŚP — gospodarczeWłaściwy status na dzień złożenia wnioskuDane firmy i grupy, kalkulacja statusuUdokumentowany status na wskazany dzieńPominięte powiązania i błędny punkt
Działalność B+R — gospodarczeWariant kosztowy lub czasu pracy według załącznikaPlan prac, budżet i sposób wyodrębnienia danychWeryfikację właściwego progu w każdym roku utrzymaniaBrak mianownika i dowodów prac rozwojowych
Robotyzacja i automatyzacja — gospodarczeZakup robota lub innego urządzenia spełniającego szczegółową definicjęSpecyfikacja i potwierdzenia producenta, plan ewidencjiWymaganą liczbę lub własność urządzeń i ewidencję według tabeliZwykła maszyna uznana za robota bez weryfikacji
Nowa instalacja OZE — gospodarczeInstalacja zapewniająca udział energii wymagany załącznikiemBilans energii i parametry planowanej instalacjiWymagany udział zużycia i produkcji w każdym roku utrzymaniaPrognoza udziału bez sprawdzenia późniejszego zużycia
Krajowy Klaster Kluczowy — gospodarcze, przemysłPrzynależność do klastra o właściwym statusiePotwierdzenie statusu klastra i możliwości członkostwaCzłonkostwo przez okres utrzymaniaCzłonkostwo w dowolnym klastrze zamiast wskazanego rodzaju
Miejsca pracy — społeczneWłaściwy dla sektora wariant wynagrodzenia lub kwalifikacji i stabilnego zatrudnieniaPlan zatrudnienia, kwalifikacje lub model płacParametry zatrudnienia w każdym roku według właściwej tabeliSpełnienie tylko jednego z warunków złożonej pozycji
Niski negatywny wpływ na środowisko — społeczneWłaściwy certyfikat lub dokument wymieniony w tabeliDokument i zakres jego ważnościWymagane potwierdzenie w okresie utrzymaniaSama oszczędność energii bez wymaganego dokumentu
Kształcenie i współpraca ze szkolnictwem — społeczneJeden z dopuszczonych wariantów działańPlan kosztów, uzgodnienia lub projekt odpowiedniej umowyParametry wybranego wariantu zgodnie z załącznikiemSzkolenie niespełniające wybranego wariantu
Lokalizacja — społeczneTeren spełniający szczegółowy warunek tabeliDziałki, granice, właściwe dane lokalizacyjneRealizację i utrzymanie inwestycji w zadeklarowanym miejscuUtożsamienie każdej preferencji nakładów z punktem jakościowym

Dla B+R załącznik przewiduje m.in. wariant 1% kosztów działalności zakładu w roku podatkowym albo 2% ekwiwalentu czasu pracy wszystkich zatrudnionych pracowników zakładu przeznaczonego na prace rozwojowe. Nie są to 1% nakładów inwestycyjnych ani 2% liczby osób na liście płac. Trzeba odczytać pełne warunki kosztów lub zatrudnienia właściwe dla wariantu.

Dla OZE tabela przewiduje co najmniej 15% średniorocznego zużycia energii elektrycznej zakładu. Weryfikacja w każdym roku utrzymania obejmuje pochodzenie co najmniej 15% średniorocznego zużycia energii elektrycznej przedsiębiorcy z OZE i wyprodukowanie co najmniej takiej ilości w instalacji powstałej po rozpoczęciu inwestycji. Sam zakup paneli nie daje automatycznie punktu. Podobnie kryterium robotyzacji PSI ma własny opis: kwalifikacja do ulgi podatkowej nie zastępuje weryfikacji tej pozycji.

Jak wybrać zestaw możliwy do utrzymania

Praktyczna metoda Narvo: dla każdej rozważanej pozycji zapisz właściwą tabelę, podstawę punktu, parametr i jego mianownik, właściciela danych, koszt spełnienia oraz plan dowodów. Następnie policz punkty oddzielnie dla obu grup. Dopiero taki zestaw porównuj z progiem lokalizacji.

Nie deklaruj działań szkoleniowych, zatrudnienia czy certyfikacji bez ustalenia, kto je zorganizuje i sfinansuje. Warianty jednej pozycji nie oznaczają automatycznie wielu punktów. Jeśli kryterium ma zostać spełnione przez współpracę ze szkołą, ustal jej realną gotowość do działań wymaganych wybranym wariantem.

Modelowy przykład: inwestycja na terenie z progiem 4 punktów ma cztery potwierdzone punkty gospodarcze i żadnego społecznego. Nie spełnia warunku obu grup. Dodanie odpowiedniej pozycji społecznej wymaga wykazania jej przesłanek, a nie tylko zaznaczenia pola. Przykład pokazuje konstrukcję oceny, nie kwalifikuje rzeczywistego projektu.

Okres utrzymania i zapis w DOW

§ 9 rozporządzenia przewiduje utrzymanie inwestycji w regionie zasadniczo przez 5 lat od zakończenia inwestycji, a dla MŚP przez 3 lata. Ten okres pojawia się w sposobach weryfikacji wielu pozycji jakościowych. Nie wszystkie pozycje mają jednak identyczny test czasowy: status MŚP dotyczy dnia wniosku, inne warunki są oceniane corocznie albo przez konkretne działania w okresie utrzymania. Osobne terminy mogą dotyczyć własności aktywów i zatrudnienia.

Art. 15 ustawy o wspieraniu nowych inwestycji wymaga określenia w DOW kryteriów, do których spełnienia zobowiązała się firma. Przed zaakceptowaniem decyzji sprawdź zgodność warunków z wnioskiem i harmonogramem. Zachowaj dokumenty umożliwiające odtworzenie późniejszej weryfikacji, nie tylko kopię początkowego oświadczenia.

Zmianę projektu i zobowiązań analizuje zmiana decyzji o wsparciu. Nie zakładaj, że kryterium można jednostronnie zamienić po decyzji. Formalny zakres procedury opisuje DOW, a pozostałe warunki — PSI. Ocena kwalifikacji do PSI służy uporządkowaniu przesłanek konkretnej inwestycji i możliwych zobowiązań przed wnioskiem.

Zobacz też: przewodnik PSI dla inwestora.

Pytania i odpowiedzi

Czy dla każdej inwestycji wymagane jest sześć punktów?

Nie. § 3 przewiduje zasadniczo sześć, a na terenach o maksymalnej intensywności pomocy regionalnej 40% lub 50% odpowiednio pięć lub cztery. Każdy wariant wymaga co najmniej jednego punktu gospodarczego i jednego społecznego.

Czy wystarczy oświadczenie złożone we wniosku?

Oświadczenie może służyć ocenie przed decyzją, ale nie usuwa późniejszej weryfikacji. Załącznik określa sposób spełnienia i kontroli poszczególnych pozycji; część warunków sprawdza się w każdym roku utrzymania.

Czy można dowolnie zamienić wybrane kryterium po DOW?

Nie należy tego zakładać. Wybrane kryteria stanowią warunki decyzji. Zmianę trzeba ocenić w odpowiedniej procedurze, z uwzględnieniem przepisów i warunków konkretnej DOW.

Źródła