Analiza / Rozliczanie i kontrole

Zasada konkurencyjności w projektach unijnych

Zasada konkurencyjności określa sposób udzielania określonych zamówień w projektach unijnych. Procedurę należy zaplanować przed wyborem dostawcy, a jej przebieg udokumentować. Właściwe wytyczne, umowa i status zamawiającego rozstrzygają o obowiązkach konkretnego projektu.

Najważniejsze w skrócie
  • Przed zakupem sprawdź wytyczne i umowę obowiązujące projekt.
  • Wytyczne z 19 maja 2026 r. przewidują wyłączenie zamówień do 80 tys. zł netto.
  • Dokumentuj cały przebieg zamówienia, od szacowania do realizacji i zmian.

Kiedy obowiązuje zasada konkurencyjności

Od jakiej kwoty? Według wytycznych zatwierdzonych 19 maja 2026 r. zasada konkurencyjności nie obejmuje zamówień o wartości do 80 tys. zł netto — stosuje się ją do zamówień powyżej tej kwoty, a wartość szacuje się dla całego zamówienia, bez sztucznego dzielenia.

Beneficjenci projektów unijnych, którzy nie są zamawiającymi w rozumieniu Prawa zamówień publicznych, przy zamówieniach powyżej tego progu stosują zasadę konkurencyjności. Szczegółowe wymogi określają wytyczne dotyczące kwalifikowalności wydatków oraz umowa o dofinansowanie.

Procedura krok po kroku

  1. Opisz przedmiot zamówienia w sposób neutralny — bez nieuzasadnionego wskazywania marek. Jeśli wskazanie jest dopuszczalne wyjątkowo według wytycznych, trzeba opisać równoważność; sam dopisek „lub równoważny” nie wystarcza.
  2. Oszacuj wartość zamówienia i sprawdź, czy nie dzielisz go sztucznie na mniejsze części.
  3. Opublikuj zapytanie ofertowe w Bazie Konkurencyjności.
  4. Zapewnij termin na składanie ofert nie krótszy niż wymagany w wytycznych dla danego rodzaju zamówienia.
  5. Oceń oferty wyłącznie według kryteriów opisanych w zapytaniu.
  6. Sporządź protokół z postępowania i zawrzyj umowę z wybranym wykonawcą.

Najczęstsze błędy

  • dzielenie zamówienia, aby uniknąć procedury,
  • kryteria oceny, których nie da się obiektywnie zmierzyć,
  • powiązania osobowe lub kapitałowe z wykonawcą,
  • istotne zmiany umowy niezapowiedziane w zapytaniu ofertowym.

Dokumentacja, która obroni się w kontroli

Kontrolerzy sprawdzają nie tylko wynik, ale cały przebieg postępowania: treść zapytania, dowód publikacji, złożone oferty, oświadczenia o braku powiązań i protokół. Kompletne archiwum każdego zamówienia ułatwia wykazanie prawidłowości zakupów, choć nie wyklucza korekty finansowej.

Próg 80 tys. zł netto i szacowanie zamówienia

Wytyczne zatwierdzone 19 maja 2026 r. wyłączają z zasady konkurencyjności zamówienia, których wartość nie przekracza 80 tys. zł netto. Przed zastosowaniem progu sprawdź wersję wytycznych obowiązującą projekt, umowę oraz pozostałe wyłączenia. Zamówienia objęte PZP wymagają właściwej procedury tego systemu; tabeli nie należy traktować jako ogólnego zwolnienia każdej firmy z zakupowych obowiązków.

Szacuj wartość z należytą starannością, według rzeczywistego przedmiotu i warunków wytycznych. Nie dziel planowanego zamówienia po to, aby zejść poniżej progu. Hipotetyczny zakup o wartości 92 tys. zł netto nie staje się dwoma niezależnymi zamówieniami tylko dlatego, że wykonawca wystawi dwie faktury. O tym, co trzeba łączyć, decydują właściwe zasady szacowania, a nie liczba dokumentów płatności.

Archiwum postępowania: od szacunku do odbioru

EtapMateriał do zachowaniaKontrola praktyczna Narvo
SzacowaniePodstawa wartości, data, zakres i sposób ustaleniaCzy późniejszy podział nie maskuje jednego zamówienia?
Opis i kryteriaZapytanie oraz uzasadnione wymaganiaCzy warunki są proporcjonalne i możliwe do sprawdzenia?
Publikacja i pytaniaWersje w BK, wyjaśnienia, zmiany i terminyCzy wykonawcy otrzymali te same informacje?
Oferty i wybórOtrzymane oferty, ocena, oświadczenia i protokółCzy wybrano według ogłoszonych kryteriów?
Umowa i zmianyPodpisana umowa, aneksy i podstawa dopuszczalnościCzy zakres odpowiada postępowaniu?
WykonanieOdbiory, faktury i zapłatyCzy koszt i dostawa odpowiadają projektowi?

Ta lista organizuje teczkę projektu, nie rozszerza katalogu obowiązków wytycznych. Terminy składania ofert ustal według rodzaju i wartości zamówienia oraz aktualnych reguł. Nie podajemy jednego terminu właściwego dla wszystkich dostaw, usług i robót.

Co zrobić, gdy harmonogram zakupu przestaje się mieścić?

Nie naprawiaj opóźnienia przez dopisanie kryterium po otwarciu ofert, antydatowanie dokumentu albo dowolną zmianę umowy. Oceń, czy można legalnie zmienić warunki i termin, czy potrzebne jest nowe postępowanie oraz jaki wpływ ma to na inwestycję. Opóźnienie i niekwalifikowalność wydatku mają różne skutki dla płynności.

Połącz terminy procedury z dostawą i harmonogramem inwestycji z dotacją. Przed rozliczeniem sprawdź zgodność wyboru wykonawcy, odbioru, kosztu i dokumentacji. Kontrola projektu dotyczy szerszego pakietu dowodów.

Jeśli projekt jest jeszcze przed zamówieniami, omów dotację inwestycyjną razem z planem zakupów. Ocena gotowości do finansowania pomaga ocenić przygotowanie, ale nie zastępuje wymaganej procedury i nie gwarantuje braku korekt.

Zobacz też: KSeF a rozliczanie projektów.

Przed publikacją zapytania uporządkuj dokumenty

Zapisz, co kupujesz, jak oszacowano wartość zamówienia i które zasady wynikają z umowy oraz dokumentacji projektu. Powiąż wymagania z celem zakupu, a kryteria z możliwością porównania ofert. Zachowaj dowody kolejnych czynności, aby odtworzyć przebieg postępowania.

Jeżeli termin dostawy się zmienia lub planowany zakup odbiega od zatwierdzonego zakresu, sprawdź skutki przed podpisaniem zobowiązania. Rozliczanie dotacji obejmuje uzgodniony zakres przeglądu dokumentacji projektu.

Materiały do kolejnego kroku

Pytania i odpowiedzi

Od jakiej kwoty obowiązuje zasada konkurencyjności?

Według wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków zatwierdzonych 19 maja 2026 r. zasada konkurencyjności nie obejmuje zamówień o wartości do 80 tys. zł netto. Wartość szacuje się dla całego zamówienia — podział na kilka faktur nie zmienia progu. Umowa o dofinansowanie może zawierać dodatkowe wymogi.

Gdzie publikuje się zapytanie ofertowe?

W Bazie Konkurencyjności. Termin na składanie ofert nie może być krótszy niż wymagany w wytycznych dla danego rodzaju zamówienia.

Źródła