Analiza / Energia i ESG

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa: kto ma obowiązek i co ile lat

Obowiązek audytu energetycznego przedsiębiorstwa dotyczy dziś dużych przedsiębiorców, nie małych i średnich firm. Audyt wykonuje się co cztery lata, a o jego przeprowadzeniu zawiadamia się Prezesa URE. Projekt nowelizacji zmieniłby kryterium z wielkości firmy na zużycie energii, ale nie jest jeszcze prawem.

Najważniejsze w skrócie
  • Obecny obowiązek dotyczy przedsiębiorców innych niż mikro, mali i średni. Audyt powtarza się co 4 lata.
  • Audyt przedsiębiorstwa to nie to samo co audyt wymagany do Kredytu Ekologicznego. Mają inne cele, zakres i dokumenty.
  • Projekt UC77 zakłada próg 10 TJ średniego rocznego zużycia energii. Stan na koniec października 2026 r.: projekt, a nie obowiązujący przepis.

Dwa różne audyty pod jedną nazwą

W praktyce firmy mylą dwa dokumenty. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa jest obowiązkiem ustawowym dużych przedsiębiorców i służy rozpoznaniu zużycia energii oraz możliwych oszczędności. Audyt przed Kredytem Ekologicznym jest dokumentem wymaganym w konkretnym programie, który ma wykazać efekt energetyczny planowanej modernizacji. Ten drugi omawiamy w artykule audyt przed Kredytem Ekologicznym. Poniżej piszemy o pierwszym.

Kogo dotyczy obowiązek

Według ustawy z 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej, w opisie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, obowiązek przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa co cztery lata (albo zlecania go) mają przedsiębiorcy, z wyjątkiem mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców. Oznacza to w praktyce dużych przedsiębiorców, czyli takich, którzy nie mieszczą się w kategorii MŚP.

Kategorię ocenia się według przepisów Prawa przedsiębiorców, na podstawie danych z dwóch ostatnich lat obrotowych. Dla orientacji: średni przedsiębiorca zatrudnia średniorocznie mniej niż 250 osób i ma obrót nie większy niż równowartość 50 mln euro albo sumę aktywów nie większą niż równowartość 43 mln euro. Wynik dla firmy należącej do grupy wymaga oceny powiązań, o czym piszemy w artykule o statusie MŚP.

Co obejmuje audyt

Audyt ma przynieść szczegółowe, potwierdzone obliczenia przedsięwzięć poprawiających efektywność energetyczną oraz informacje o możliwych oszczędnościach. Według Ministerstwa przegląd zużycia energii powinien objąć co najmniej 90% całkowitego zużycia związanego z działalnością przedsiębiorstwa: budynki, instalacje, urządzenia i transport.

Ustawa nie narzuca jednego sposobu wykonania. Przedsiębiorca może oprzeć audyt na przepisach ustawy, normach EN 16247 albo standardzie takim jak ISO 50001.

Kto może wykonać audyt

Audyt ma przeprowadzić podmiot niezależny od audytowanego przedsiębiorcy, z odpowiednią wiedzą i doświadczeniem. Jeżeli wykonują go eksperci wewnętrzni, nie mogą być bezpośrednio zaangażowani w działalność będącą przedmiotem audytu.

Terminy i obowiązki po audycie

ObowiązekZasada według Ministerstwa Klimatu i Środowiska
CzęstotliwośćCo 4 lata
Zawiadomienie Prezesa UREW terminie 30 dni od zakończenia audytu. Przy audycie zlecanym w grudniu najpóźniej do 31 grudnia roku, w którym trzeba go wykonać
Treść zawiadomieniaInformacja o możliwych do uzyskania oszczędnościach energii wynikających z audytu
Przechowywanie danych5 lat, do celów kontrolnych

URE udostępnia przykładowy wzór zawiadomienia w formie edytowalnego pliku (aktualizacja strony z 14 września 2023 r.). Zawiadomienie przesyła się na adres Urzędu lub składa w jego kancelarii.

Wyjątek: system zarządzania energią

Z obowiązku zwolniony jest przedsiębiorca, który ma system zarządzania energią określony w Polskiej Normie albo system zarządzania środowiskowego EMAS, jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa. Sam certyfikat bez takiego audytu nie wystarcza. Warunek trzeba udokumentować.

Co zmieni projekt nowelizacji

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad nowelizacją ustawy, która ma wdrożyć dyrektywę (UE) 2023/1791. Projekt, oznaczony numerem UC77, przewiduje m.in.:

  • audyt energetyczny dla przedsiębiorstw, których średnie roczne zużycie energii z ostatnich 3 lat, przy uwzględnieniu wszystkich nośników, przekroczyło 2,78 GWh (10 TJ),
  • certyfikowany system zarządzania energią dla przedsiębiorstw powyżej 23,61 GWh (85 TJ),
  • nowy zawód regulowany audytora efektywności energetycznej.

Według karty projektu przyjęcie przez Radę Ministrów planowano na III kwartał 2026 r. To nadal projekt. Nie znaleźliśmy w źródłach urzędowych potwierdzenia, że został uchwalony. Jeżeli projekt wejdzie w życie, kryterium wielkości przedsiębiorstwa zastąpi próg zużycia, więc obowiązek może objąć także część firm średnich. Dopiero opublikowany tekst ustawy rozstrzygnie zakres i terminy.

Co wynika z tego dla firmy

  1. Sprawdź status. Ustal, czy firma jest dużym przedsiębiorcą według danych z ostatnich dwóch lat obrotowych.
  2. Policz zużycie energii wszystkich nośników. Niezależnie od nowelizacji to dane potrzebne do audytu i do oceny projektów modernizacyjnych.
  3. Sprawdź system zarządzania energią. Jeśli działa ISO 50001 lub EMAS z audytem, zwolnienie może mieć zastosowanie.
  4. Zaplanuj wdrożenie zaleceń. Ustawa nie zobowiązuje do realizacji zaleceń z audytu, ale one pokazują, które inwestycje mają sens.
  5. Połącz z finansowaniem. Dobrze przygotowane dane ułatwiają kredyt ekologiczny, dotacje na OZE i rozmowy z bankiem.

Nie podajemy ceny audytu. Zależy ona od wielkości, liczby obiektów i zakresu danych, a oferty trzeba zebrać od wykonawców. Przy podobnym zakresie porównuj rezultaty, a nie samą cenę.

Wsparcie Narvo

Pomagamy uporządkować dane o zużyciu, rozróżnić audyt obowiązkowy od audytu wymaganego w programie i powiązać wyniki z finansowaniem. Nie wykonujemy specjalistycznego audytu energetycznego. Koordynujemy dokumenty i współpracę z audytorem. Opisz sytuację firmy albo zobacz usługę Kredyt Ekologiczny.

*Opis obowiązku opiera się na stronie Ministerstwa Klimatu i Środowiska (ostatnia modyfikacja strony: 30.11.2021 r.) i stronie URE. Przed decyzją sprawdź aktualny tekst jednolity ustawy.*

Pytania i odpowiedzi

Czy mała lub średnia firma musi wykonać audyt energetyczny przedsiębiorstwa?

Według obecnej ustawy nie. Obowiązek dotyczy przedsiębiorców innych niż mikro, mali i średni. Projekt nowelizacji zmieniłby kryterium na zużycie energii, ale nie jest jeszcze obowiązującym przepisem.

Co ile lat trzeba wykonywać audyt energetyczny przedsiębiorstwa?

Co cztery lata. O przeprowadzonym audycie zawiadamia się Prezesa URE w ciągu 30 dni od jego zakończenia, dołączając informację o możliwych oszczędnościach energii.

Czy audyt do kredytu ekologicznego spełnia obowiązek audytu przedsiębiorstwa?

Nie można tego zakładać. To dokumenty o różnych celach i zakresie. Audyt wymagany w programie wykazuje efekt konkretnej modernizacji, a audyt przedsiębiorstwa obejmuje przegląd zużycia energii w całej działalności.

Źródła